De cruciale aspecten van kauwen, blazen en zuigen
Wanneer je peuter vrolijk bellen blaast in de tuin of geniet van een worteltje, lijkt het slechts om spelen en eten te gaan, toch? Maar er schuilt meer achter.
De tong, lippen, wangen en kaakspieren werken voortdurend samen. Niet alleen voor eten en praten, maar ook ter ondersteuning van de groei van het gezicht en het gebit. Juist in de peuter- en kleuterjaren wordt hier een essentiële basis gelegd.
Terwijl veel ouders zich voornamelijk richten op rechte tanden of een duidelijke spraak, is het van belang om de mondfunctionaliteit niet te vergeten. De manier waarop een kind eet, ademt, kauwt, slikt en de tong gebruikt, heeft namelijk impact op de ontwikkeling van de kaken en daarmee op de vorm van het gezicht.
De tong als sleutelfiguur
De tong wordt vaak gezien als een spier die noodzakelijk is voor eten en spreken. Echter, de tong heeft nog een andere belangrijke functie. In rust hoort de tong tegen het gehemelte te rusten. Dit zorgt voor een lichte, constante druk die helpt bij het breed en symmetrisch ontwikkelen van de bovenkaak.
Wanneer een kind voornamelijk door de mond ademt of de tong laag in de mond plaatst, ontbreekt deze natuurlijke ondersteuning. Dit kan leiden tot een smallere groei van de bovenkaak, wat resulteert in minder ruimte voor tanden en kiezen. Aangezien de kaken de basis van het gezicht vormen, kan ook de gezichtsontwikkeling beïnvloed worden. Denk hierbij aan een langer en smaller gezicht of een minder goed ontwikkelde onderkaak. Functie en groei zijn dus nauw met elkaar verbonden.
De voordelen van kauwen
Hoewel kauwen als vanzelfsprekend wordt beschouwd, hebben veel kinderen tegenwoordig de neiging om voornamelijk zachte voeding te eten. Voor de mondontwikkeling is het juist belangrijk om voedingsmiddelen aan te bieden die daadwerkelijk gekauwd moeten worden.
Het kauwproces activeert de kaakspieren en stimuleert belangrijke groeisignalen naar de kaken. Denk aan voedingsmiddelen zoals een appel, komkommer, paprika of een stevige broodkorst. Durf de appel gerust in zijn geheel aan te bieden in plaats van in partjes. Het afhappen vereist meer inspanning van de lippen, tong en kaakspieren en dient daarmee als een effectieve oefening voor de mond. Kauwen kan dus gezien worden als de krachttraining van de mond.
Blazen als monduitdaging
Naast kauwen zijn ook blazen en zuigen essentieel voor de ontwikkeling van de mondspieren. Wanneer kinderen bellen blazen, een veertje wegblazen of drinken via een rietje, oefenen ze op een speelse manier de samenwerking tussen lippen, wangen en tong. Voor kinderen is dit puur vermaak, maar voor de mondspieren vormt het een waardevolle training.
Soms geeft een kind zelf al signalen dat de mondfunctionaliteit extra aandacht behoeft. Let op zaken zoals een open mond in rust, veel mondademhaling, snurken, regelmatig kwijlen of moeite met kauwen. Tevens kunnen spraakproblemen soms gerelateerd zijn aan de interactie tussen de mondspieren.
Holistiche benadering voor mondgezondheid
Een logopedist met specialisatie in Oro-Myofunctionele Therapie (OMFT) kijkt niet alleen naar spraak, maar ook naar ademhaling, tongpositie, slikken en de ontwikkeling van het gezicht en de kaken. Vaak wordt er samengewerkt met tandartsen, orthodontisten, mondhygiënisten en KNO-artsen. In sommige gevallen kan ook een osteopaat betrokken worden wanneer houding of bewegingspatronen een rol lijken te spelen. Gezonde mondgewoonten ontstaan zelden door slechts één aspect te benaderen; het gaat om het geheel.
En dit geheel begint vaak met iets heel eenvoudigs: een kind dat leert ademen, zuigen, kauwen en blazen op de manier zoals het lichaam bedoeld heeft.
Vind een OMFT-gespecialiseerde logopedist bij jou in de buurt via: OMFT.info/therapeut-vinden
